Overslaan naar de hoofd content

Orthodontie Nieuw-Vennep

Hyrax (sutuurexpansie van de bovenkaak)

3D geprinte hyrax bij Orthodontie Nieuw-Vennep

Wat is een Hyrax beugel?

Een Hyrax beugel (vlinderbeugel), ook wel palatinale expander genoemd, wordt gebruikt om de bovenkaak te verbreden (sutuurexpansie van de bovenkaak). Dit type beugel bestaat uit een metalen schroef die over het gehemelte loopt en verbonden is aan vier metalen ringen die om de kiezen in de bovenkaak worden geplaatst. Door de schroef dagelijks aan te draaien (2x per dag), wordt er gecontroleerde druk uitgeoefend op de kaak, waardoor de bovenkaak langzaam breder wordt gemaakt.

De Hyrax beugel wordt vaak ingezet bij kinderen en tieners met een te smalle bovenkaak, kruisbeet of ruimtegebrek voor tanden.

Laatst bijgewerkt op 22/11/2026
Auteur: T.A.P. Nai, BIG-nummer 29920662402

Hoe verloopt de behandeling?

Tijdens de eerste afspraak wordt een scan van de bovenkaak gemaakt. Deze scan sturen wij door naar een extern orthodontisch laboratorium, daar wordt de Hyrax ontworpen en 3D geprint. Er zijn dus geen extra afspraken nodig met elastiekjes tussen de kiezen!

Stap 1: Plaatsen van de beugel

Bij de tweede afspraak wordt de Hyrax geplaatst. De 3D-geprinte bandjes passen perfect om je kiezen. We zetten de beugel vast met een speciaal wit cement. De orthodontist geeft instructies over het aandraaien van de Hyrax (twee keer per dag). Het draaien doe je met een klein meegeleverd sleuteltje.

Stap 2: Actieve fase – verbreding van de kaak

Tijdens het aandraaien voel je de eerste week een drukkend gevoel. Binnen enkele dagen kan er een spleet ontstaan tussen de voortanden. Dat is een normaal en tijdelijk effect van de verbreding. De actieve draai-periode duurt meestal 1 tot 3 weken.

Stap 3: Retentiefase – stabilisatie

Na het verbreden blijft de beugel nog ongeveer 4-6 maanden in de mond om te zorgen dat de kaak goed vastgroeit en stabiel verbreed blijft. Daarna wordt de beugel verwijderd.

Hoe maak je de Hyrax beugel goed schoon?

  • Poets tweemaal per dag zorgvuldig rondom de metalen ringen met een normale of elektrische tandenborstel.
  • Gebruik een ragertje om het gebied tussen het gehemelte en de schroef goed te reinigen. Hier blijven vaak voedselresten hangen.
  • Spoel na elke maaltijd je mond met water of mondspoeling om plakvorming te voorkomen.
  • Goede mondhygiëne voorkomt ontstekingen, slechte adem en witte vlekken op de tanden rondom de ringen.

Wat kun je verwachten?

  • In het begin kan praten en slikken wat lastig zijn, maar dat went na een paar dagen.
  • Een spleetje tussen de voortanden is normaal en trekt later meestal vanzelf weer dicht of wordt verder gecorrigeerd.
  • Drukgevoel bij het aandraaien is te verwachten, maar het mag geen scherpe pijn veroorzaken. Is dat wel het geval, neem dan contact op.

Problemen of klachten?

Neem altijd contact op met je orthodontist als:

  • de beugel loskomt of tegen het gehemelte drukt;
  • de schroef niet meer draait;
  • je twijfelt of je de beugel goed gebruikt.

Veelgestelde vragen over de hyrax en verbreding van de bovenkaak

Indien je niet goed door de neus ademt kan dat verschillende oorzaken hebben. Een smalle bovenkaak is niet altijd, en nooit de enige oorzaak. Vraag via de huisarts een verwijzing naar de KNO-arts en laat de KNO-arts samen met de orthodontist een differentiaaldiagnose opstellen en behandelen.

Nee, een hyrax is niet standaard geindiceerd bij een kruisbeet. Afhankelijk van het type kruisbeet en de oorzaak van de kruisbeet zal de orthodontist individueel bepalen welke behandeling het meest geschikt is.

Ja dat kan, afhankelijk van de initiële breedte van de bovenkaak en de breedte van de onderkaak. De bovenkaak mag namelijk nooit zo breed worden dat de tanden en kiezen van de onderkaak  geen contact meer maken met de tanden en kiezen van de bovenkaak.

Nee, dat zijn ze niet. Een hyrax is bedoeld voor sutuurexpansie van de bovenkaak. Dat houdt in dat de bovenkaak fysiek breder wordt gemaakt. Een plaatbeugel en een myobrace werken op dentaal niveau. Ze duwen de tanden en kiezen een beetje naar buiten, zonder de basis te corrigeren. De bovenkaak wordt dus nooit breder met een van deze twee apparaten!

De bovenkaak bestaat uit twee delen die verbonden zijn middels een sutuur. Wanneer de sutuur nog niet volledig is gesloten kan de orthodontist middels de hyrax de twee kaakdelen uit elkaar duwen waardoor de kaak fysiek breder wordt. De tanden en kiezen in het kaakbot bewegen mee, en zie je een spleet ontstaan. Wanneer de sutuur weer dichtgroeit met bot, migreren de tanden automatisch naar elkaar toe. De spleet groeit grotendeels vanzelf weer dicht.

De groei en ontwikkeling van het maxillo-mandibulaire complex (de bovenkaak, onderkaak, de tanden en kiezen) is het specialisme van de orthodontist. Het keel-, neus-, en oorgebied wat hieraan verbonden zit is het specialisme van de KNO-arts. 

Bij verdenking op ontwikkelingsproblematiek in dit gebied is het van belang om beide disciplines in te schakelen voor correcte differentiaaldiagnostiek en behandeling.

Tijdens een eerste consult neemt onze orthodontist rustig de tijd om je gebit te bekijken, je vragen te beantwoorden en de mogelijkheden te bespreken.

Vraag ook een verwijzing naar KNO-arts via de huisarts.

Je kunt bij onze praktijk in Nieuw-Vennep (winkelcentrum De Symfonie) direct terecht zonder wachtlijst en je ziet gedurende het hele traject altijd dezelfde specialist.